تبلیغات
ارتش سربلند - عملیات سلطان، ضرب شست نیروی هوایی ایران به فرانسویها
جمعه 16 اسفند 1387

عملیات سلطان، ضرب شست نیروی هوایی ایران به فرانسویها

   نوشته شده توسط: amir taghi    نوع مطلب :هوا ،

عملیات سلطان، ضرب شست نیروی هوایی ایران به فرانسویها

نیروی هوایی عراق در سالهای آخر دهه 1970 میلادی قرادادهایی جهت خرید و بكارگیری جنگنده های میراژ اف 1 با فرانسه منعقد كرده بود . با آغاز كار ساخت این جنگنده ها در فرانسه و نزدیك شدن زمان تحویل آنها تعداد 47 متخصص فرانسوی به همراه تعدای جنگنده Mirage F1C در پایگاه هوایی الهوریه (در نزدیكی موصل) مستقر شدند تا كار آموزش خلبانان عراقی برای پرواز با Mirage F1EQ را شروع نمایند .

میراژ عراقی

 این تحولات از چشمان تیزبین مسئولان نیروی هوایی كشورمان پنهان نمانده بود و آنان نیز اطلاع دقیقی از ماجرا داشتند . نیروی هوایی بی میل نبود تا با انجام حمله ای به پایگاه هوایی الهوریه كار آموزش عراقیها بر روی میراژ را متوقف كند و همچنین خوش آمدی نیز به ورود فرانسوی ها به جنگ گفته باشد . بنابر این طرحی برای انجام یك عملیات عمقی توسط نیروی هوایی و حمله به پایگاه هوایی الهوریه ریخته شد . در این طرح كه با نام عملیت سلطان شناخته میشد قرار بود تا تعداد قابل توجهی جنگنده بمب افكن F-4 فانتوم تا عمق 300 كیلومتری عراق نفوذ كنند و آن پایگاه هوایی را نابود كنند .طراحان اصلی این عملیات سرهنگ افشار و سرگرد شوقی بودند . مطابق این طرح، قرار بود 6 فروند جنگنده F-4E ، هر كدام مسلح به 12 بمب MK-82 (متعلق به اسكادران های 31 و 32 شكاری تاكتیكی مستقر در پایگاه شهید نوژه همدان ) به هدف حمله نمایند . برای این حمله تصمیم گرفته شده بود تا جنگنده ها از شمال عراق به هدف نزدیك شوند ( بر خلاف معمول همیشه كه جنگنده ها از غرب عراق وارد آسمان این كشور میشدند ) . این تغییر مسیر به جنگنده ها این امكان را میداد كه از خطر قرار گرفتن در برد 12 سایت از 16 سایت موشكی شناخته شده SA-2 ، SA-3 و SA-6 مستقر در منطقه پرهیز نمایند ، همچنین این تغییر مسیر باعث میشد تا جنگنده ها در مسیر گشت های هوایی شناخته شده جنگنده های عراقی كه عمدتا با MiG-21 بر روی شهر موصل صورت میگرفت قرار نگیرند .
با این وجود ، بارگیری جنگنده های فانتوم با بمبهای 500 پوندی (آن ةم به تعداد 12 تیر برای هر جنگنده) باعث میشد تا وزن هواپیما شدیدا افزایش یابد و به تبع آن جنگنده ها نتوانند با تكیه بر سوخت داخلی خود و مخازن سوخت اضافه ماموریت را به سلامت انجام دهند ، از این رو نیاز به سوختگیری هوایی در بین مسیر احساس میشد . بنابر این قرار شد تا 2 فروند هواپیمای تانكر 707 به همراه گروه پروازی به داخل عراق وارد شوند و كار سوخترسانی به فانتومها را انجام دهند . برای محافظت از تانكرها هم قرار شد 2 فروند جنگنده F-14A تامكت (متعلق به گردان 81 شكاری تاكتیكی پایگاه هشتم شكاری اصفهان) در گروه پروازی حضور داشته باشند . این ماموریت یكی از معدود ماموریتهایی بود كه هواپیماهای تانكر و جنگنده های تامكت به طور رسمی اجازه یافتند تا وارد خاك عراق شوند.
برای حفظ اصل غافلگیری و شوكه كردن عراقیها ، تصمیم بر آن شد تا گروه پروازی سلطان (شامل تانكرها ، فانتومها و تامكتها) بعد از عبور از فضای هوایی تركیه وارد آسمان عراق شوند . این آخرین باری نبود كه جنگنده های نیروی هوایی از آسمان تركیه استفاده میكردند .


بعد از انجام همه مقدمات ، روز موعود فرا رسید و نیروی هوایی برای اجرای عملیات سلطان كاملا آماده بود . قبل از شروع عملیات سرهنگ افشار ماموریت را برای خلبانهای شركت كننده كاملا تشریح كرد. وی ابتدا خلبانان فانتومها را نسبت به ماموریت توجیه كرد و در خلال آن به خلبانان گفت كه آنها باید بر روی اصول پروازی تمركز كنند ، همدیگر را در دید داشته باشند ، هدف را پیدا كرده و منهدم نمایند و سپس بعد از توجیه كردن خلبانان تامكتها خطاب به آنها تاكید كرد كه آنها میبایست به همراه تامكتهایشان در كنار تانكر ها بمانند و از آنها كاملا محافظت كنند، چون اگر تانكر ها از بین بروند همه چیز از بین خواهد رفت . خود سرهنگ افشار قرار بود تا شخصا در عملیات حضور داشته باشد و از درون یكی از تانكرها عملیات را فرماندهی كند .
سحرگاه روز 29 اكتبر 1980 ، پایگاه دوم شكاری تبریز ، شاهد برخاست 3 فروند تانكر 707 (1 فروند ذخیره) ، 8 فروند جنگنده فانتوم (2 فروند ذخیره) و 3 فروند جنگنده تامكت (1 فروند ذخیره) بود . هواپیماها در جنوب ارومیه به یكدیگر ملحق شدند و با حركت در ارتفاع پایین و در پناه كوهها خود را از دید رادارهای عراقی مخفی كردند . قبل از ورود به آسمان تركیه تمام هواپیماهای ذخیره به پایگاه بازگشتند . سپس بقیه هواپیماها كه اكنون 10 فروند میشدند گروه پروازی سلطان را تشكیل دادند . این گروه پروازی شامل 6 فروند جنگنده فانتوم با اسامی سلطان 1 تا سلطان 6 ، 2 فروند جنگنده تامكت با اسامی سلطان 7 و سلطان 8 و 2 فروند هواپیمای تانكر 707 با اسامی سلطان 9 و 10 بود . لیدر دسته فانتومها ، سلطان 1 به خلبانی سرگرد شوقی بود ، لیدر تامكتها تامكت سلطان 7 به خلبانی كاپیتان صدقی بود و همبال (وینگ من ) او تامكت سلطان 8 به خلبانی كاپیتان طیبی بود. سرهنگ افشار نیز درون تانكر سلطان 9 قرار داشت و از آنجا عملیات را فرماندهی میكرد. هواپیماهای گروه پروازی سلطان به مسیر خود ادامه دادند و وارد آسمان تركیه شدند و دقایقی به طی مسیر در آسمان تركیه ادامه دادند ، سپس فضای هوایی تركیه را ترك كرده و وارد آسمان عراق شدند و در پناه كوههای جبل سینجار به حركت ادامه دادند ، سپس تمام جنگنده ها یكبار دیگر در آسمان سوختگیری كردند . پس از سوختگیری فانتومها راهی هدف شدند ،در حالیكه تانكرها و تامكتها در همان منطقه شروع به چرخیدن كردند و منتظر آنها ماندند .

جنگنده های فانتوم پس از دقایقی توانستند تا بدون مشكل به هدف نزدیك شوند و با رها كردن بمب های خود آنجا را به جهنمی از آتش بدل نمایند . در همان زمانی كه فانتومها مشغول بمباران پایگاه هوایی الهوریه و سپس برگشت به سمت تانكرها بودند، رادار یكی از تامكتها 4 جنگنده عراقی را در 70 كیلومتری تانكرها شناسایی كرد . با استفاده از تجهیزات شناخت دوست از دشمن ، مشخص شد كه جنگنده های عراقی از نوع میگ 23 فلاگر هستند . خبر حضور جنگنده های عراقی سریعا به اطلاع سرهنگ افشار رسید . افشار میدانست كه اكنون میگ 23 ها در منطقه ای بین تانكرها و فانتومها پرواز میكردند و اگر چه تاكنون متوجه حضور هیچ یك از هواپیماهای ایرانی نشده بودند ، اما امكان دارد كه فانتومها در سر راه برگشت به سمت تانكرها به آنها بر بخورند و مشكلاتی برایشان بوجود آید ، در شرایط عادی جنگنده های فانتوم مشكلی در رویارویی با جنگنده های عراقی نداشتند اما در چنین ماموریتی سوخت به مانند زندگی بود و رسیدن جنگنده های فانتوم به تانكر ها بدون هیچ تغییر مسیر یا برخورد به دشمن ضروری مینمود ، همچنین هیچ كدام از فانتمها به موشك هوا به هوا مجهز نبودند . از این رو سرهنگ افشار به 2 فروند تامكتی كه در معیت تانكرها پرواز میكردند دستور داد تا میگ 23 ها را رهگیری كنند و پیش از رسیدن آنها به جنگنده های فانتوم ، نابودشان كنند.
از آنجایی كه وقتی برای تلف كردن وجود نداشت ، هر دو تامكت سریعا از تانكر ها فاصله گرفتند و به یكدیگر ملحق شدند و در حالی كه ارتفاعشان را به 15000 پا افزایش میدادند به سمت جنوب(مكان حضور فلاگر ها) حركت كردند . صدقی و طیبی با چك كردن دستگاههای الكترونیكی هواپیماهایشان متوجه شدند كه عراقیها هنوز متوجه حضور آنها نشده اند ، بنابر این بازهم افزایش ارتفاع دادند و خود را به ارتفاع 20000 پایی رساندند . در چنین ارتفاعی دست آنها برای حمله بسیار بازتر بود .
در آن ماموریت تامكت سلطان 7 با دو تیر موشك AIM-54 فینیكس ، 3 موشك AIM-7 اسپارو و 2 تیر موشك AIM-9‌سایدوایندر مسلح شده بود و تامكت سلطان 8 نیز مجهز به 6 تیر موشك AIM-7 اسپارو و 2 تیر موشك AIM-9 سایدوایندر بود .به خوبی قابل درك است كه تامكتها موشكهای دوربردتر و موثرتری نسبت به حریفان خود در اختیار داشتند ، اما هنوز موفقیت آنها منوط به رعایت اصل غافلگیری بود ، تا مبادا نیروی هوایی عراق متوجه حضور آنها شود و جنگنده های دیگری را نیز برای مقابله با آنها به آسمان بفرستد . خدمه تامكتها قرار كردند تا ابتدا تامكت سلطان 7 با فلاگرهای عراقی درگیر شود . در حال افزایش ارتفاع به 22000 پایی ، كمك خلبان تامكت سلطان 7 ، رادار AWG-9 جنگنده را در حالت TWS قرار داد و مشغول بررسی دقیق اهداف شد ، در فاصله 56 كیلومتری از فلاگر های عراقی ، جنگنده های عراقی به وضوح رادار تامكت صدقی قابل مشاهده بودند . 4 فروند میگ 23 به صورت جفتی پشت سر هم حركت میكردند . صدقی تصمیم گرفت تا ابتدا به میگ 23های جلویی حمله كند . در فاصله 33 كیلومتری از جنگنده های عراقی ، صدقی اجازه شلیك موشك فینیكس را به كمك خلبان داد . وی موشك را بر روی اولین میگ 23 كه در جلو حركت میكرد شلیك كرد ، موشك بلافاصله از تامكت جدا شده و به سمت جنگنده عراقی كه در ارتفاع 30000 پایی حركت میكردند به پرواز در آمد . 8 ثانیه بعد نیز دومین موشك فینیكس به سمت دومین هواپیمای میگ 23شلیك شد . علیرغم شلیك 2 موشك ، هنوز میگ 23 ها به مسیر خود ادامه میدادند ، احتمالا آنها هنوز از حضور تامكتها در منطقه و سرنوشت سیاهی كه در انتظارشان بود بیخبر بودند . در حالیكه خدمه تامكتها مسیر موشك های فینیكس را دنبال میكردند و منتظر نتیجه بودند ، از سوی سلطان 9 با آنها تماس گرفته شد و به آنها اطلاع داده شد كه عراقیها از حمله به پایگاه الهوریه آگاه شده اند و به میگ 23 ها دستور داده اند تا به سمت فانتومها پرواز كنند و آنها را رهگیری نمایند . میگ 23 های عراقی قصد گردش و حركت به سمت فانتومها را داشتند اما خوشبختانه فرصتی پیدا نكردند . اولین فینیكس به میگ 23 جلویی برخورد كرد و آن را به تلی از آتش بدل كرد . كمك خلبان تامكت سلطان 7 فریادی از خوشحالی كشید . با این وجود به نظر میرسید كه موشك فینیكس دوم به هدف برخورد نكرده اما لحظاتی بعد كمك خلبان متوجه شد كه دومین میگ 23 نیز در حال سقوط به طرف زمین است . به احتمال زیاد موشك به خود هواپیما برخورد نكرده بود اما فیوز مجاورتی آن منفجر شده بوده و سرجنگی قوی موشك فینیكس كار میگ 23 عراقی را یكسره كرده بود . تا این لحظه 2 فروند میگ 23 عراقی نابود شده بودند ، اما خدمه تامكتها فرصتی برای شادمانی نداشتند چون هنوز 2 فروند میگ 23 دیگر در منطقه حضور داشتند كه ممكن بود خطراتی برای فانتومها ایجاد كنند . میگ 23 های باقی مانده كاملا گیج شده بودند و نمیدانستند چه باید بكنند ، آنها ابتدا به سمت جنوب تغییر مسیر دادند ولی بعد به سمت غرب تغییر مسیر دادند و پس از آن شروع به كاهش ارتفاع نمودند . آنها هنوز هم نمیدانستند كه چه چیزی و از چه سمتی آنها را مورد حمله قرار داده است . صدقی و طیبی با دقت فعالیت آنها را بر روی رادارهایشان زیر نظر داشتند و منتظر موقعیت مناسبی برای شكار آنها بودند . شوك ناشی از متلاشی شدن 2 فروند میگ 23 در مقابل چشمان خلبانان میگ 23های باقی مانده باعث شد تا آنها دو اشتباه بزرگ انجام بدهند . یكی اینكه به سمت غرب راه افتادند و پشت خود را به سمت تامكتها نموده بودند (اكنون تامكتها دقیقا در پشت آنها قرار گرفته بودند) و دیگر اینكه كاهش ارتفاع داده بودند و باعث شده بودند تا تامكتها در ارتفاع بالاتری قرار بگیرند كه برای حمله بسیار ایده آل تر بود . تامكتها برای چند لحظه پس سوز موتورهایشان را روشن كردند تا به سرعت مناسبی برسند و فاصله شان با فلاگر ها كمتر شود .



خدمه دو تامكت اكنون خودشان را برای شلیك موشكهای اسپارو به طرف فلاگر های عراقی كه فقط 12 كیلومتر جلوتر از تامكتها بودند آماده میكردند . اینبار نوبت طیبی بود كه وارد عمل شود ، بنابر این صدقی 2000 پا از او فاصله گرفت تا مواظب اطراف باشد و چنانچه هنوز جنگنده عراقی ناشناخته ای در منطقه باقی مانده بود آن را رهگیری كند . لحظاتی مانده به شلیك موشكهای اسپارو ‏، طیبی با صدقی تماس گرفت و اعلام كرد كه در CSD جنگنده اش مشكلاتی بوجود آمده است . ساختار سیستم تسلیحات تامكت بگونه ای است كه بدون داشتن یك CSD فعال و بدون مشكل كار رهگیری دشمن و شلیك موشك كاملا غیرممكن است .
طیبی میتوانست مشكل را حل نماید ، برنامه ریزی مجدد CSD در حدود 5 دقیقه زمان میبرد و 6 تا 8 دقیقه نیز نیاز بود تا سیستم ناوبری هواپیما اصلاح گردد . اما او در 300 كیلومتری عمق اسمان عراق قرار داشت و فرصت و سوخت كافی برای انجام اینكار ها نداشت . بدون CSD ، طیبی فقط میتوانست از مسلسل هواپیما استفاده كند و برای برگشت به فضای امن ایران نیازمند شانس زیاد و اسكورت از سوی جنگنده دیگری میبود . صدقی كه از این مشكل آگاه شده بود و میدانست كه طیبی فرصتی برای رفع مشكل ندارد به او دستور داد كه از ادامه مسیر خودداری كند و به سمت منطقه ای كه تانكرها در آنجا در حال گردش بودند برگردد و منتظر بماند . و خودش نیز به دنبال میگ23های باقی مانده به راه افتاد . صدقی موشك حرارتی را مسلح كرد و به دنبال میگ 23 ها به راه افتاد . وی یكبار دیگر نیز از پس سوز استفاده نمود تا به سرعت دست یابد . اكنون صدقی به نزدیكی فلاگر ها كه در 10000 پایی پرواز میكردند رسیده بود . در 1500 متری آنها ، صدقی صدای قفل موشك سایدوایدر را شنید اما قبل از آنكه بتواند موشك را شلیك كند ، فلاگر ها به یكبباره از هم جدا شدند و لیدر به سمت راست گردش كرد و وینگ من هم به سمت چپ . مسلما آنها اكنون از حضور تامكت مطلع شده بودند . صدقی بلافاصله به راست گردش كرد و به دنبال لیدر رفت . فلاگر عراقی سعی در انجام مانورهای شدید جهت جلوگیری از شلیك موشك توسط صدقی داشت اما بالاخره صدقی توانست تا بر روی فلاگر قفل كند و موشك سایدوایندر را به طرفش شلیك كند . ثانیه هایی بعد موشك به هدف برخورد كرد و آن را متلاشی كرد . هنوز لحظاتی از متلاشی شدن فلاگر عراقی نگذشته بود كه كمك خلبان صدقی به وی خبر داد كه آخرین میگ 23 دقیقا در پشت سر آنها قرار دارد و همچنین سوخت چندانی برای آنها باقی نمانده است .
در حال پرواز با سرعت 520 مایل بر ساعت ، با سوخت نه چندان زیاد و با یك میگ 23 دقیقا در پشت سر ، صدقی مانوری شبیه مانور كبرا انجام داد . این مانور باعث شد تا سرعت وی در چند ثانیه به یكباره از 520 مایل بر ساعت به 150 مایل بر ساعت كاهش پیدا كند . اما خلبان آخرین میگ 23 كه انتظار چنین مانوری را نداشت غافلگیر شد و به یكباره از صدقی جلو افتاد . اكنون صدقی در پشت سر فلاگر عراقی قرار گرفته بود ، وی مجددا پس سوز را روشن كرد تا به سرعت دلخواه برسد سپس یك تیر موشك حرارتی سایدوایندر روانه فلاگر عراقی كرد . این مشوك نیز همانند 3 موشك قبلی به هدف اصابت كرد و باعث شد تا فلاگر عراقی منهدم شود . پس از منهدم كردن آخرین فلاگر عراقی ، صدقی پس سوز را خاموش كرد و با سرعت عادی به سمت تانكرها به راه افتاد . وی در تماس با سلطان 9 وضعیت خود را اطلاع داد و همچنین متوجه شد كه تمام فانتوم ها به سلامت به تانكر ها رسیده اند و پس از سوختگیری راهی آسمان ایران شده اند . پس از لحظاتی صدقی و كمك خلبانش توانستند تانكر سوخترسان را ببیند در حالیكه فانتومهای سلطان 1 و سلطان 3 آن را اسكورت میكردند . صدقی توانست همانند سایر پرنده های حاضر در عملیات به راحتی سوختگیری نماید و به سلامت به آسمان ایران اسلامی برگردد .
بعد از عملیات مشخص شد كه فانتومهایی كه به پایگاه هوایی الهوریه حمله كرده بودند ، علاوه بر وارد كردن خسارات جدی توانسته اند تا 2 فروند میگ 21 و یك فروند Mi-8 را نیز بر روی زمین از بین ببرند . همچنین حداقل یك متخصص فرانسوی در جریان حمله به هلاكت رسید و یك نفر دیگر نیز زخمی شد . بعد از این جریان تمامی متخصصان فرانسوی به فرانسه بازگشتند . همچنین بعدا مشخص شد كه 3 خلبان از 4 خلبانی كه میگ 23 هایشان توسط صدقی ساقط شده بود كشته شده اند كه از جمله آنان میتوان به كاپیتان احمد صباح (شكارچی 2 فروند F-5E ایرانی در روز اول جنگ) اشاره كرد .


Why does it hurt right above my heel?
دوشنبه 27 شهریور 1396 07:25 ق.ظ
Hi, I want to subscribe for this blog to take hottest updates, therefore where can i
do it please help.
What causes pain in the Achilles tendon?
سه شنبه 17 مرداد 1396 10:39 ق.ظ
Hey, I think your website might be having browser compatibility issues.
When I look at your website in Firefox, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it
has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up!
Other then that, great blog!
http://alycegerveler.weebly.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 01:31 ب.ظ
I'm not sure the place you're getting your info, however great topic.
I needs to spend some time studying much more or
understanding more. Thanks for excellent info I used to be searching for this info for my mission.
Foot Problems
جمعه 13 مرداد 1396 05:49 ب.ظ
What's up, its fastidious piece of writing on the topic of media print,
we all be aware of media is a great source of data.
Marcelo
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:11 ب.ظ
Howdy I am so thrilled I found your webpage,
I really found you by error, while I was looking on Aol
for something else, Anyhow I am here now and would just
like to say thanks for a remarkable post and a all round thrilling blog (I also
love the theme/design), I don’t have time to
read it all at the moment but I have saved it and also included your RSS
feeds, so when I have time I will be back to read a lot more, Please do keep up the fantastic jo.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 02:35 ب.ظ
Oh my goodness! Incredible article dude! Thank you,
However I am experiencing problems with your
RSS. I don't understand the reason why I cannot join it.

Is there anybody having the same RSS issues? Anyone who
knows the solution will you kindly respond?
Thanks!!
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 07:46 ق.ظ
Yes! Finally someone writes about manicure.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر